The greatest winners in social media funded by advertising are Google and Yahoo.

Sociale media: Hip, hot en vooral erg happening. En zoals het elke populaire ontwikkeling betreft, trekt ook de sociale media een hoop goudzoekers aan. Hoewel geld misschien niet direct de meest verheffende reden is om in de sociale media te stappen (2.0 is natuurlijk about people!) is het wel een essentieel onderdeel van iedere succesvolle business.

Drie Finse wetenschappers onderzochten diverse businessmodellen in sociale media. Hun onderzoeksresultaten hebben ze onlangs gepresenteerd in het rapport: Ads by Google, and other social media business models (PDF), oftewel: de golddiggers guide to social media!

Social media provides many new business opportunities. When designing services, it is also important to develop a business model. You cannot succeed without a model, and advertising is not sufficient to create reasonable revenue, at least not for all players. This is particularly true with small countries and language groups, such as in Finland. The designer of a service can utilise the business models presented in this report. In addition to an innovative idea, someone should be ready to pay for the service, at least through some route.

Ga eens geld verdienen!
Het rapport geeft interessante inzichten in verschillende klassieke en nieuwe (sociale) businessmodellen en beschrijft een aantal belangrijke elementen die een rol spelen bij sociale diensten (waaronder het onder Second Lifers inmiddels bekende begrip: actieve gebruikers!). Verder zijn de onderzoekers redelijk stellig in hun conclusie: het ontbreekt de meeste sociale media business aan een fatsoenlijke manier om geld te verdienen!

Al eerder schreef ik over TomTom, dat met MapShare een sociale tak aan zijn bestaande businessmodel toevoegt, als voorbeeld voor een organisatie die succesvol over de strategie en het businessmodel heeft nagedacht. Naar aanleiding van het onderzoeksrapport vraag ik me wel twee zaken af:

1. Is het gebrek aan een degelijk businessmodel in veel sociale media diensten niet inherent aan het ’sociale groeipad’?
2. Gaat sociale media op het moment niet gewoon teveel over marketing en te weinig over sales?

Gefaseerd modelleren
Wat betreft de eerste vraag: Waarschijnlijk wel, maar dat is natuurlijk geen reden om aan het eind van de rit nog steeds geen businessmodel te hebben! Het is bekend dat veel sociale media diensten klein worden opgezet en dan ofwel groot worden, ofwel niet. Vaak zijn de investeringskosten laag, in ieder geval tot het moment dat er opgeschaald gaat worden en er dus een succesvol proof-of-concept is. Een interessante post hierover komt van Guy Kawasaki, de oprichter van Truemors.

Ik geloof dan ook sterk in businessmodellen die meegroeien met de ontwikkeling van een business. Wat ik hiermee bedoel is dat een startup op een andere manier geld verdient dan een gevestigde business. Het is daarom in mijn ogen verstandig om een fasering aan te brengen in het businessmodel, die rekening houdt met de groei van startup naar gevestigde partij. Dat kan op basis van tijd, maar ook op andere variabelen, zoals gebruikersaantallen, activiteit van gebruikers, etc.

Als Schoolbank.nl zijn businessmodel gefaseerd had gepland, had het ongetwijfeld niet zoveel gebruikers verloren toen het van gratis service naar een betaalde dienst ging. Sterker nog, dan had het die kardinale fout niet gemaakt!

Sales onderbelicht
De tweede vraag is lastiger te beantwoorden. Duidelijk is dat het hip, hot & happening imago van sociale media ervoor hebben gezorgd dat een hoop bedrijven op korte termijn publiciteit willen scoren en minder geïnteresseerd zijn in het sociale mediakanaal op de lange termijn. Ook is duidelijk dat veel initiatiefnemers van sociale media diensten zich vooral richten op ‘people empowerment’. Hierbij wordt vooral geredeneerd vanuit een overtuiging om iets te betekenen voor gebruikers. Dat die redenatie ook geld kan opleveren, blijkt wel uit de verkoop van Youtube (zonder businessmodel!) aan Google ter waarde van 1.3 miljard dollar.

Toch heb ik het gevoel dat sales op dit moment een onderbelichte factor is, die zich ongetwijfeld nog zeer sterk zal gaan ontwikkelen. Het is echter wel aan de nieuwe startups om hierin het voortouw te nemen! Niet alleen om zonder investeerders een business op te kunnen bouwen, maar vooral om een gezond fundament te leggen voor sociale media in zijn algemeenheid. Want zonder dat fundament hebben zelfs de grootste spelers van de sociale media het moeilijk. Vraag dat maar aan Wikipedia!

Kortom
Ads by Google, and other social media business models (PDF) zit boordevol nuttige informatie en is een absolute must-read voor iedereen die in de sociale media actief is!

Inspiratiebronnen: Content Cantina & Marc Andreessen.