Gartner’s Hype Cycle

Hoewel het model erg goed werkt waar het gaat om inzicht krijgen in de vorming van trends, gaat er niets boven het ervaren van de cyclus in de praktijk. En soms heb je periodes waarin je ineens weer een trend ziet opkomen waar je jaren geleden al van gehoord had, maar die nooit echt van de grond leek te zijn gekomen: in dit geval Mass Customization.

Zoals in de blogpost van Jeroen de Bakker goed beschreven wordt, is deze trend niet nieuw. Echter, in de tweede helft van 2008 is de trend aan een sterke opmars bezig. Ik vermoed dan ook dan Mass Customization op de zogenaamde Slope of Enlightenment zit. Mijn voorspelling is dan ook dat we in 2009 en 2010 de definitieve doorbraak van echte Mass Customization gaan zien, zowel in producten als in services en experiences.

2009 het jaar van Mass Customization
Waarom? We leven meer en meer in een tijd waarin mensen meer en meer gaan eisen dat hun product, service of experience op maat wordt gesneden. Misschien wel versneld door de crisis is het winnen van vertrouwen in elke markt cruciaal. Hoe? Eigenlijk is het best simpel, nl. door de klassieke klantgerichtheid te opwaarderen naar customization. Begrijp niet alleen wat de klant wil (klantgerichtheid), maar geef hem dat ook exact zoals hij het wil (customization), and then some! De markten liggen op hun gat en dit zal in mijn ogen deze ontwikkeling enkel nog versnellen, doordat B2C-organisaties creatief zullen moeten worden.

Bovendien zien we dat de technologie eindelijk op het punt begint te komen dat we dat ook zeer rap kunnen doen. Zo is men nu al een tijdje gewend aan het customizen van de muziek ervaring via iTunes en Last.fm en wordt 3D-printing technologie eindelijk beter bereikbaar (al zal dit nog wel even duren, gezien hun positie op de hype cycle) voor consumenten.

Maar misschien nog wel belangrijker is dat grote spelers de laatste tijd hun processen aan het omvormen zijn om echte Mass Customization te kunnen leveren. De afgelopen jaren was deze MC enkel nog bereikbaar via Business-to-business-kanalen via OEM-constructies, maar de laatste tijd zien we steeds meer consumenten-varianten opduiken (bijv. hier, hier, hier en hier), waarbij de verschillende App-stores (het customizen van hardware met applicaties) anno 2008 misschien wel de meest bekende zijn. Ik denk dat het niet lang meer zal duren voordat we deze vorm van customization ook in andere markten gaan zien.

Het worden mooie tijden
In deze donkere tijden ben ik erg nieuwsgierig naar de mooie dingen die ons in het nieuwe jaar te wachten staan. Ik voorspel namelijk een doorbraak van de Mass Customization en grote benefits voor de partijen die dit op een goede manier naar de markt kunnen brengen. Netbooks made to order, Mobiele telefoons exact zoals je wil (graag met extra krachtige batterij, gps, 3g en een touchscreen, that’s it) en met een paar muisklikken bij je thuisbezorgd, persoonlijk op maat gemaakte reiservaringen, ware customization van het pakket bij de makelaar, etc, etc.

Ik verheug me er nu al op! En jij? Heb jij al bedacht hoe je jouw product/service/experience in 2009 zou kunnen mass customizen?

Wat tien maanden geleden begon als een simpel telefoontje tussen twee mensen, bereikte deze week zijn 1e hoogtepunt: de wePowder gids. Een high-end wintersportgids voor de echte freeriders onder ons. De beste gebieden, de mooiste routes en een hele hoop nuttige informatie voor vrije rijders met een passie voor de sneeuw.

En dit is pas het begin…

Wat ik echter interessanter vind, is een idee vormen van wat daarna komt. Hoever gaat de integratie? Hoelang zal het nog duren voordat het internet alomtegenwoordig is? Want hoewel de meerderheid van de mensen zich dat nog niet voor kan stellen, zien we al voorzichtige stappen richting een ‘deviceloos’ internet, waarbij het scherm niet alleen kleiner is geworden, maar zelfs volledig is verdwenen. Een van de meest interessante vragen daarbij is: hoe ontwikkel je een interface, waarvan gebruikers vaak niet eens bewust zijn, dat ze hem gebruiken?

De eerste antwoorden beginnen echter te komen en ze geven aan dat er echt mooie dingen staan te gebeuren!

De Target Interactive Room bovenop het Rockefeller Center in NYC

Momo, een haptisch navigatiesysteem

En okay, het blijft een device, maar de iPhone hoort er op deze manier ook een beetje bij…

Experience always comes before open. Even supposed open standards dorks these days are rushing headlong into the walled garden of gorgeousness we like to call Apple Computers.

— James Governor

Nu weet ik niet hoe het met jullie zit, maar ik denk dat ik binnenkort maar eens richting München ga rijden.

(via Cool Hunting)

Dat was de eerste gedachte die ik kreeg toen ik Ben van de Burg gistermiddag in de Rode Hoed zijn verhaal zag houden tijdens Mobile Monday. Het was dezelfde gedachte die ik had toen ik voor het eerst een spreker tijdens TED aan het werk zag en de inspiratie die Amazing Minds zijn naam gaf: verbazing voor, maar misschien nog veel meer dóór al die gepassioneerde geesten waar ik in de loop der jaren mee heb samengewerkt.

Mensen met de wauw!-factor.

Meer dan ooit gaat marketing vandaag de dag om de experience van mensen en jouw vermogen om de wauw-factor op te roepen bij mensen. Het gaat er helemaal niet om of je het betere product maakt, of dat je een superieure klantenservice hebt of dat de specificaties van jouw offerte beter zijn dan die van je concurrent. Experience gaat niet over USP’s, waardeproposities of ketenmanagement. En het gaat er al helemaal niet om of je gelijk hebt of niet. Who cares? Het gaat slechts om dat ene pure woord: Wauw!

Het is het woord dat je niet alleen hoort, maar vooral ook voelt. Het is de essentie van wat bedrijven als Disney, Apple en Google doen. Het is niet alleen groter, maar ook eleganter. Wauw is krijgen wat je verwacht, and then some. Wauw is een presentatie van Tom Peters, Seth Godin of Guy Kawasaki. Wauw is een auto van 1000+pk of een foto die meer dan 10.000 woorden zegt. Het is een van de meest pure en sterke emotionele reacties die je kan oproepen bij een mens. Het moment dat je niet alleen een ander, maar vooral jezelf weet te verbazen. Wauw.

Dus, bij deze een oproep aan alle schrijvers, onderwijsinstellingen, studenten, bedrijven, werknemers, ondernemers, freelancers, evenement-organisatoren, powerpoint-guru’s, politici en eigenlijk gewoon iedereen die een verhaal te vertellen heeft: wauw me!

Want als je niet de ambitie hebt om mij, je publiek en jezelf te ‘wauw-en’, dan verspil je eigenlijk alleen maar mijn tijd.

Edit: Als bonus een presentatie van Seth Godin, iemand die me regelmatig weet te wauw-en. Aan de lange kant, maar meer dan de moeite waard.

Het hele verhaal?
Maar vertelt deze presentatie van 11 maanden geleden het hele verhaal? In mijn ogen niet helemaal. Hoewel het namelijk goed beschrijft waarom succesvolle sociale netwerken draaien om sociale objecten, verklaart het in mijn ogen bijvoorbeeld niet goed genoeg hoe een sociaal netwerk bijvoorbeeld ongeschonden door de 1e levensfase (de fase met weinig gebruikers) komt. Kort gezegd: hoe breng je een sociaal netwerk nu van niets naar iets?

Het nut van sociale netwerken
Want iedereen die ooit zelf betrokken is geweest bij de ontwikkeling van nieuwe sociale netwerken (of communities in zijn algemeenheid), weet dat ledengroei niet vanzelf gaat, maar een grote investering vereist. Dat heeft vooral te maken met het feit dat het nut van sociale netwerken exponentieel toeneemt, zodra er meer gebruikers zijn (de zogenaamde wet van Metcalfe). Echter, de keerzijde van die medaille is dat er over het algemeen maar weinig nut is voor de early adopters in je netwerk: juist een groep die je te vriend wil houden! Tenzij je je sociale object functioneel weet te maken…

Functionele sociale objecten
Met de functionaliteit van een sociaal object bedoel ik de mate waarin een sociaal object nut heeft voor één individuele gebruiker. Functionele sociale objecten zorgen ervoor dat nieuwe sociale netwerken zelfs in een zeer vroeg stadium aantrekkelijk kunnen zijn voor gebruikers. Denk bijvoorbeeld aan Flickr, Youtube of last.fm: deze sociale netwerken stellen gebruikers niet alleen in staat iets te delen, ze stellen ze ook – zonder dat je gebruik maakt van het sociale aspect – in staat om als individu gebruik te maken van hun diensten. Waar je bij een sociaal netwerk als Twitter een toehoorder nodig hebt om überhaupt gehoord te worden, kun je bij deze netwerken lekker zelf foto’s en video’s bekijken of naar muziek luisteren, zonder dat je daarvoor relaties aan hoeft te gaan. Het is dus eigenlijk een dienst, met optioneel een sociaal netwerk daaromheen.

Het sociale aspect zorgt bij deze netwerken als het ware voor een extra laag, die waarde toevoegt aan de al bestaande dienst. Het is de slagroom op de taart. Ter illustratie van dit verhaal een diagram met daarin een aantal sociale netwerken.

Trends
Als we het diagram bekijken in het licht van een aantal ontwikkelingen, dat nu plaatsvindt, zien we een een trend richting netwerken die zowel functioneel als sociaal zijn. Zo zien we een aantal diensten rondom het über-sociale Jaiku/Twitter ontstaan, die een hogere mate van functionaliteit voor individuele gebruikers hebben (denk bijv. aan een ‘dienst’ als FriendFeed). Aan de andere kant van het spectrum zien we bestaande diensten met de dag socialer worden (bijv. de deelbaarheid van berichten in Google Reader) en traditionele producenten van diensten (zoals Microsoft) uit alle macht het sociale domein proberen te betreden.

Conclusie
De conclusie die je daaruit kan trekken, is dat steeds meer diensten sociaal worden en steeds meer sociale netwerken functionele sociale objecten krijgen. In mijn ogen is dat een trend, die nog in de kinderschoenen staat, maar onomkeerbaar is en grote gevolgen zal hebben. Immers, vooral de rol van het sociale netwerk als zodanig lijkt daarmee uitgespeeld. Charlene Li van Forrester zegt hierover het volgende:

We zullen het als onlogisch gaan zien om naar een sociaal netwerk te gaan om sociaal te zijn. [...] Sociale netwerken zullen als lucht worden, ze zullen overal zijn waar we ze nodig hebben.

Deze ontwikkeling zal gepaard gaan met grote veranderingen in het speelveld van sociale netwerken en diensten, iets waarvan we de eerste tekenen al hebben gezien in de vorm van investeringen in Facebook, de overname van MySpace door Time Warner en de vooralsnog mislukte vorming van MicroHoo. Opvallend hierbij is, dat de investerings-liefde voorlopig vooral vanuit het functionele domein aan het sociale domein gericht lijkt en niet zozeer andersom. Dat lijkt op het eerste gezicht te impliceren dat een dienst makkelijker sociaal te maken is dan een sociaal netwerk functioneel, maar het zou ook legio andere oorzaken kunnen hebben (gebrek aan middelen bij de sociale netwerken, het feit dat ze zich nog vroeg in de levenscyclus bevinden, etc).

De winnaars?
Het zal de komende tijd in ieder geval zeer interessant worden om te zien welke spelers uiteindelijk als winnaars en verliezers van deze strijd om de functionele sociale objecten uit de bus komen. Vanuit de diensten-hoek lijken Google en Microsoft beide goede kaarten te hebben, terwijl de sociale netwerken andersom vooralsnog een stuk minder interesse tonen. Uitzondering hierop zijn wellicht de telecommunicatie-bedrijven, die momenteel hard op zoek zijn naar mogelijkheden om meer traffic op hun bestaande netwerken te genereren. Daarnaast zijn er nog de grote mediabedrijven, die haast uitgespeeld lijken, maar nog altijd over een gigantisch vermogen beschikken. Als laatste een gevaarlijke outsider in de strijd: gamestudios. Zij scoren van nature al sterk op zowel de functionele, als de sociale as en moeten – ook gezien de recente omzetcijfers – in de toekomst absoluut niet onderschat worden..

Persoonlijke tracker
Een van de ideeën is een persoonlijke tracker, die online laat zien waar je ongeveer bent en direct met je kan communiceren. Dat idee is op zich niet nieuw, maar de meeste oplossingen die ik ken zijn niet gratis, gericht op business-to-business oplossingen en vereisen een gps-device. En laat ik dat nou net allemaal níet willen! Daarom ben ik online op zoek gegaan naar gratis diensten met api’s, die me verder zouden kunnen helpen. En met succes, want het eerste resultaat staat inmiddels hier online. In deze post zal worden uitgelegd hoe je zelf in 9 stappen je persoonlijke tracker kan maken.

De ingrediënten
Wat hebben we allemaal nodig?
* Een mobiele telefoon (gps NIET noodzakelijk) met Windows Mobile of Symbian
* Een mobiel data-abonnement (het liefst flatfee)
* Webspace die met php kan omgaan
* Basiskennis php

Voor de tracker
* De navizon mobiele applicatie
* Een key voor de google-api

Voor de directe communicatie
* 2 twitter-accounts

Stap 1: Download en installeer de Navizon applicatie
a) Maak een gratis account aan bij Navizon
b) Download en installeer de Navizon Lite applicatie op je mobiele telefoon (instructies voor Windows Mobile of Symbian).

Stap 2: Maak een key voor de Google API aan
Omdat we straks via Google maps onze positie op de kaart gaan bijhouden, hebben we een key voor de Google Maps API nodig. Die kun je hier aanvragen. Let op: de sleutel is specifiek voor webadressen. Zorg er dus voor dat je een sleutel aanvraagt voor de juiste lokatie!

Stap 3: Zoek de lokatie van je Navizon xml-lokatiebestand
Login op de Navizon website met de gegevens die je in stap 1 hebt aangemaakt. Je komt nu op je persoonlijke tracker pagina. Ga nu naar Display the location of users in my group in Browser. Als het goed is (en je de applicatie op je mobiele telefoon hebt geactiveerd), verschijnt er een kaart met daarop de markering waar je ongeveer bent. Als dit niet zo is, dien je eerst te controleren of je de applicatie goed hebt geïnstalleerd en hij daadwerkelijk aan het updaten is.

Als alles werkt, dienen we onze lokatie eerst openbaar te maken. Klik hiervoor op publish my location to public URL. Er verschijnen nu 3 opties, waarvan we de onderste link (access location in XML-format) kopiëren. In dit bestand staan de laatst doorgegeven coördinaten en het tijdstip waarop deze zijn doorgegeven. Deze hebben we straks nodig om onze Google map te configureren.

Stap 4: een php-pagina aanmaken met een Google Map voor je lokatie
We gaan nu een php-pagina aanmaken. Download hiervoor de volgende broncode. Pas het bestand op twee plaatsen aan met de juiste lokatie voor je Navizon xml-bestand (uit stap 3) en met je eigen Google API sleutel (uit stap 2). Sla het bestand op als php-bestand en upload het naar je webspace. Als het goed is heb je nu online een pagina met daarop een Google Map die de laatste positie van je mobiele telefoon markeert.

Stap 5: Een primary Twitter account aanmaken & je telefoon koppelen
Nu we weten waar je bent, willen we ook met je kunnen communiceren. Hiervoor gebruiken we Twitter, waarmee je in principe 250 gratis sms-berichten per week naar je telefoon kan verzenden. We beginnen met het aanmaken van je primary account. Deze mag een naam naar keuze hebben. Zodra deze account is aangemaakt, log je in en ga je naar de device settings. Zet de notificaties van je direct messages aan op het mobiele nummer van de telefoon waarop je Navizon hebt draaien. Twitter zal nu een bericht naar je toezenden. Bevestig dit en je bent good to go.

Stap 6: Een secondary Twitter account aanmaken
We gaan middels direct messages met je telefoon communiceren. Echter, voordat je een direct message richting je primaire account kan sturen, moet je deze volgen. Hiervoor heb je dus nog een tweede account nodig! Ga opnieuw naar Twitter en maak een nieuw account aan. Let erop, dat de naam van deze account zo kort mogelijk is (maximaal 2 karakters!), want dan houdt je straks zoveel mogelijk sms-karakters over om berichten te sturen! Login met je nieuwe gegevens en ga naar je settings en vink ‘protect my updates’ aan.

Stap 7: je twitter-accounts koppelen
Om elkaar Direct Messages te sturen, moeten de twitter accounts gekoppeld worden. Ga daarom nu – terwijl je nog bent ingelogd met je 2e account – naar de twitterpagina van je primary account (www.twitter.com/username) en klik daar op follow. Loguit en login met je primary account. De oefening gaat nu in spiegelbeeld: zoek je 2e account op (www.twitter.com/username) en klik op follow. Als het goed is, heb je bij je 2e account nu 1 follower en 1 following (controleer dit!).

Stap 8: een berichtenformulier toevoegen aan je tracker-pagina
Om berichten online naar Twitter-accounts te sturen, hebben we een kleine library nodig. Download deze library twitter.txt en hernoem hem naar twitter.php. Upload het bestand naar je webspace in dezelfde folder als waar je tracker-pagina (stap 4) staat.

Download nu index.txt en pas deze op vier plekken aan, zodat het 1) de juiste lokatie van je Navizon xml-bestand heeft (stap 3), 2) de logingegevens van je 2e twitter-account bevat (stap 6), 3) de username van je primary twitter-account en 4) de juiste sleutel van je Google Maps API bevat. Sla het bestand op als index.php en upload het naar je webspace.

Stap 9: check it!
Als het goed is heb je nu een pagina zoals deze online staan. Nu kun je checken of alles werkt door jezelf een bericht te sturen via je eigen tracker-pagina. Als het goed is, krijg je nu via je mobiele telefoon het sms-bericht dat je via je tracker-pagina verstuurt én kun je bovendien zien waar je ongeveer bent!

Let op: deze hack is redelijk quick&dirty in elkaar gezet en bovenstaande 9 stappen hebben in mijn geval geleid tot een werkende oplossing. Echter, alle bestanden en voorbeelden e.d. worden ‘as-is’ geleverd en kunnen mogelijk niet werken in jouw situatie (bijv door verschillende webserver-configuraties). In de comments kun je daarom vragen kwijt, die ik zal proberen te beantwoorden. Echter, ik kan niet garanderen dat dit voor iedereen werkt. Mocht je echter een klein beetje kennis van PHP en webontwikkeling hebben, dan moet bovenstaande niet zo’n groot probleem zijn!

N.B. alle bronbestanden mogen verspreid worden onder de CC Atribution-Share Alike licentie.

Enjoy!

Soms met leuke nieuwe initiatieven, maar helaas nog al te vaak met bedroevend resultaat. En dat is niet eens verbazingwekkend, want in essentie bevat het crossmediale denkpatroon dezelfde klassieke push-valkuil als vroeger. Het is daarmee in mijn ogen niets anders dan een hype-woord dat absoluut geen recht doet aan de belangrijke onderliggende ontwikkelingen, die de laatste jaren hebben plaatsgevonden. Het Second Life van 2008…

De gebruiker aan de macht!
Afgelopen maandag was ik – voorzien van een flinke jetlag, want ik had er net 10 dagen VS opzitten – bij alweer de vierde MoMo in de Rode Hoed te Amsterdam. En hoewel het een inspirerende aangelegenheid was (als je er nog nooit bent geweest, het is absoluut de moeite waard!), werd me tegelijkertijd duidelijk dat lang niet iedereen (zelfs niet de grote spelers van dit moment, ik noem geen namen, maar ze zaten voornamelijk in het discussiepanel) deze ontwikkelingen op juiste waarde weet te schatten. Want hoe crossmediaal je als organisatie ook denkt: weet dat consumenten zich niet meer zomaar een boodschap door de strot laten duwen. Niet door één kanaal en zeker niet door een mix van kanalen!

Mobiel geld verdienen?
De discussie draaide om nieuwe businessmodellen voor bepaalde lokatie-gebaseerde mobiele diensten en wie er ook aan het woord kwam – met uitzondering van een scherpe Ben van de Burg van WebAds – niemand repte met één woord over zijn gebruikers en de toegevoegde waarde die zijn dienst hem of haar zou moeten bieden. Nee, het ging voornamelijk over het kleine schermpje van mobiele devices (en hoe slecht advertenties daarop gewaardeerd worden), de problematiek van samenwerking tussen grote partijen en de moeilijkheden om geld te verdienen via een mobiel kanaal in een wereld met een alles-moet-gratis-mentaliteit. Het was voor mij een voorbeeld van hoe crossmediaal denken bedrijven van het verkeerde uitgangspunt voorziet: zichzelf.

Context = King!
Crossmediaal denken blijft namelijk in essentie een push-strategie. Je hebt een bepaalde boodschap en die druk je door meerdere kanalen, in de hoop dat deze wordt opgevangen door consumenten. De realiteit is echter anders en volgens mij lopen daarom ook zoveel crossmediale initiatieven uit op een teleurstelling. In een wereld met een grote overvloed aan boodschappen kiest de consument namelijk zélf zijn boodschappen (pull) en wel op het moment dat het hem of haar uitkomt, binnen een context die voor hem of haar passend is. En in dit laatste zit de sleutel: niet content, maar context = King!

Want zodra je begrijpt hoe de context van jouw individuele gebruikers in elkaar zit, pas dan kun je beginnen met het relevant maken van je boodschap en échte waarde toevoegen. En dat verandert je boodschap van een marketing-boodschap in een dienst. En met goede diensten kun je geld verdienen.

Mobiel = crosscontextueel
Maar waarom is cross-context juist nu zo belangrijk? De reden is de opkomst van mobiel als het 7e massamedium. De toekomst (in ieder geval de komende tien/vijftien jaar) zal namelijk gedomineerd gaan worden door mobiel, een device die in essentie cross-contextueel is. Niet alleen kan je door middel van een mobiel de context van mensen doorgronden, je kan hem ook nog enigszins sturen.

De snelste route?
Want wil ik wel altijd de snelste route naar huis? Kan mijn navigatiesysteem mij niet beter eerst langs de dichtstbijzijnde Albert Heijn sturen om boodschappen te doen, zodat de file is opgelost zodra ik (met boodschappen) de A4 oprijdt? Scheelt me dat niet een half uur van mijn kostbare tijd? En zou niet alleen ik, maar vooral ook de Albert Heijn (of een andere supermarkt) daar niet de toegevoegde waarde van zien, zelfs in zoverre dat ze daarvoor bereid zouden zijn om een kleine fee te betalen?

Ik ben ervan overtuigd dat een grondig begrip van de context van je gebruiker essentieel is voor het succes van welke (mobiele) dienst dan ook. Pas daarna kun je als bedrijf échte waarde gaan toevoegen. En dat businessmodel? Geloof me, dat komt dan vanzelf…