► John Cleese, inspiratiebooster bekend van Monty Python en Fawlty Towers
► Tom Kelley, General Manager IDEO
► Chris Anderson, hoofdredacteur Wired magazine en auteur van The Long Tail
► Martin Heylen, journalist en TV-maker
► Dan Heath, gerenommeerd ideeënverpakker en auteur van Made to Stick
► Steve Wozniak, mede-oprichter Apple

En dat is nog maar het topje van de ijsberg, want ook de rest van het programma voor 19 en 20 november ziet er erg goed uit. En dan die prijs! Voor slechts €295 kun je inschrijven (tot 10 oktober geldt de vroegboekkorting, zorg dat je erbij bent) en studenten zijn helemaal goedkoop uit. Die betalen namelijk slecht €75,-!

Dus, heb je op 19 en 20 november nog niks te doen en wil jij jezelf wel eens onderdompelen in een overdosis creativiteit, zorg er dan voor dat je bij het World Creativity Forum in Antwerpen bent. Schrijf je in op www.creativityworldforum.be.

Experience always comes before open. Even supposed open standards dorks these days are rushing headlong into the walled garden of gorgeousness we like to call Apple Computers.

— James Governor

Het hele verhaal?
Maar vertelt deze presentatie van 11 maanden geleden het hele verhaal? In mijn ogen niet helemaal. Hoewel het namelijk goed beschrijft waarom succesvolle sociale netwerken draaien om sociale objecten, verklaart het in mijn ogen bijvoorbeeld niet goed genoeg hoe een sociaal netwerk bijvoorbeeld ongeschonden door de 1e levensfase (de fase met weinig gebruikers) komt. Kort gezegd: hoe breng je een sociaal netwerk nu van niets naar iets?

Het nut van sociale netwerken
Want iedereen die ooit zelf betrokken is geweest bij de ontwikkeling van nieuwe sociale netwerken (of communities in zijn algemeenheid), weet dat ledengroei niet vanzelf gaat, maar een grote investering vereist. Dat heeft vooral te maken met het feit dat het nut van sociale netwerken exponentieel toeneemt, zodra er meer gebruikers zijn (de zogenaamde wet van Metcalfe). Echter, de keerzijde van die medaille is dat er over het algemeen maar weinig nut is voor de early adopters in je netwerk: juist een groep die je te vriend wil houden! Tenzij je je sociale object functioneel weet te maken…

Functionele sociale objecten
Met de functionaliteit van een sociaal object bedoel ik de mate waarin een sociaal object nut heeft voor één individuele gebruiker. Functionele sociale objecten zorgen ervoor dat nieuwe sociale netwerken zelfs in een zeer vroeg stadium aantrekkelijk kunnen zijn voor gebruikers. Denk bijvoorbeeld aan Flickr, Youtube of last.fm: deze sociale netwerken stellen gebruikers niet alleen in staat iets te delen, ze stellen ze ook – zonder dat je gebruik maakt van het sociale aspect – in staat om als individu gebruik te maken van hun diensten. Waar je bij een sociaal netwerk als Twitter een toehoorder nodig hebt om überhaupt gehoord te worden, kun je bij deze netwerken lekker zelf foto’s en video’s bekijken of naar muziek luisteren, zonder dat je daarvoor relaties aan hoeft te gaan. Het is dus eigenlijk een dienst, met optioneel een sociaal netwerk daaromheen.

Het sociale aspect zorgt bij deze netwerken als het ware voor een extra laag, die waarde toevoegt aan de al bestaande dienst. Het is de slagroom op de taart. Ter illustratie van dit verhaal een diagram met daarin een aantal sociale netwerken.

Trends
Als we het diagram bekijken in het licht van een aantal ontwikkelingen, dat nu plaatsvindt, zien we een een trend richting netwerken die zowel functioneel als sociaal zijn. Zo zien we een aantal diensten rondom het über-sociale Jaiku/Twitter ontstaan, die een hogere mate van functionaliteit voor individuele gebruikers hebben (denk bijv. aan een ‘dienst’ als FriendFeed). Aan de andere kant van het spectrum zien we bestaande diensten met de dag socialer worden (bijv. de deelbaarheid van berichten in Google Reader) en traditionele producenten van diensten (zoals Microsoft) uit alle macht het sociale domein proberen te betreden.

Conclusie
De conclusie die je daaruit kan trekken, is dat steeds meer diensten sociaal worden en steeds meer sociale netwerken functionele sociale objecten krijgen. In mijn ogen is dat een trend, die nog in de kinderschoenen staat, maar onomkeerbaar is en grote gevolgen zal hebben. Immers, vooral de rol van het sociale netwerk als zodanig lijkt daarmee uitgespeeld. Charlene Li van Forrester zegt hierover het volgende:

We zullen het als onlogisch gaan zien om naar een sociaal netwerk te gaan om sociaal te zijn. [...] Sociale netwerken zullen als lucht worden, ze zullen overal zijn waar we ze nodig hebben.

Deze ontwikkeling zal gepaard gaan met grote veranderingen in het speelveld van sociale netwerken en diensten, iets waarvan we de eerste tekenen al hebben gezien in de vorm van investeringen in Facebook, de overname van MySpace door Time Warner en de vooralsnog mislukte vorming van MicroHoo. Opvallend hierbij is, dat de investerings-liefde voorlopig vooral vanuit het functionele domein aan het sociale domein gericht lijkt en niet zozeer andersom. Dat lijkt op het eerste gezicht te impliceren dat een dienst makkelijker sociaal te maken is dan een sociaal netwerk functioneel, maar het zou ook legio andere oorzaken kunnen hebben (gebrek aan middelen bij de sociale netwerken, het feit dat ze zich nog vroeg in de levenscyclus bevinden, etc).

De winnaars?
Het zal de komende tijd in ieder geval zeer interessant worden om te zien welke spelers uiteindelijk als winnaars en verliezers van deze strijd om de functionele sociale objecten uit de bus komen. Vanuit de diensten-hoek lijken Google en Microsoft beide goede kaarten te hebben, terwijl de sociale netwerken andersom vooralsnog een stuk minder interesse tonen. Uitzondering hierop zijn wellicht de telecommunicatie-bedrijven, die momenteel hard op zoek zijn naar mogelijkheden om meer traffic op hun bestaande netwerken te genereren. Daarnaast zijn er nog de grote mediabedrijven, die haast uitgespeeld lijken, maar nog altijd over een gigantisch vermogen beschikken. Als laatste een gevaarlijke outsider in de strijd: gamestudios. Zij scoren van nature al sterk op zowel de functionele, als de sociale as en moeten – ook gezien de recente omzetcijfers – in de toekomst absoluut niet onderschat worden..

Nu is het natuurlijk best een leuk idee om op deze manier te communiceren met klanten (en best vooruitstrevend voor een medische instelling), maar toch krijg ik het idee dat de uitwerking in dit geval niet helemaal doordacht is. Want wie een beetje zijn spreekwoorden en gezegden kent, ziet:

a) maar 1 uitgesproken positief spreekwoord.
b) 4 spreekwoorden met negatieve ’smaak’ en een 5e dat hooguit neutraal is.
c) 2 spreekwoorden waar wordt gesproken over scherpe objecten in je oog.

Ik begrijp dat een oogspecialist misschien niet direct een deskundige op het gebied van communicatie is, maar toch vraag ik mij af welke boodschap het ziekenhuis hiermee denkt uit te zenden. En waarom niemand zich heeft afgevraagd of bovenstaande spreekwoorden wel de meest geschikte zijn om die beoogde boodschap over te brengen, een paar minuten voordat een patiënt de behandelkamer in stapt…

Aanvulling
Zojuist heb ik ontdekt dat het oogziekenhuis is genomineerd voor de nationale renovatieprijs. Een korte quote uit de omschrijving van de inzending.

Uitgangspunt van de renovatie was met name angstreductie (iedereen die het oogziekenhuis bezoekt is bang om blind te worden). Elementen die angst verminderen zijn traditie (laten zien dat je het al lang doet), innovatie (laten zien dat je niet inslaapt/ met de tijd mee gaat), transparantie (laten zien wat je doet) en licht, lucht en ruimte. Deze uitgangspunten ziet men terug in musea waar oud en nieuw vaak samen komen. Om die reden is niet voor een ‘ziekenhuisarchitect’ gekozen, maar voor een binnenhuisarchitecte die zich voornamelijk bezig houdt met musea, te weten Marijke v/d Wijst.

Ik ga toch maar eens contact zoeken met de communicatie-afdeling…

Soms met leuke nieuwe initiatieven, maar helaas nog al te vaak met bedroevend resultaat. En dat is niet eens verbazingwekkend, want in essentie bevat het crossmediale denkpatroon dezelfde klassieke push-valkuil als vroeger. Het is daarmee in mijn ogen niets anders dan een hype-woord dat absoluut geen recht doet aan de belangrijke onderliggende ontwikkelingen, die de laatste jaren hebben plaatsgevonden. Het Second Life van 2008…

De gebruiker aan de macht!
Afgelopen maandag was ik – voorzien van een flinke jetlag, want ik had er net 10 dagen VS opzitten – bij alweer de vierde MoMo in de Rode Hoed te Amsterdam. En hoewel het een inspirerende aangelegenheid was (als je er nog nooit bent geweest, het is absoluut de moeite waard!), werd me tegelijkertijd duidelijk dat lang niet iedereen (zelfs niet de grote spelers van dit moment, ik noem geen namen, maar ze zaten voornamelijk in het discussiepanel) deze ontwikkelingen op juiste waarde weet te schatten. Want hoe crossmediaal je als organisatie ook denkt: weet dat consumenten zich niet meer zomaar een boodschap door de strot laten duwen. Niet door één kanaal en zeker niet door een mix van kanalen!

Mobiel geld verdienen?
De discussie draaide om nieuwe businessmodellen voor bepaalde lokatie-gebaseerde mobiele diensten en wie er ook aan het woord kwam – met uitzondering van een scherpe Ben van de Burg van WebAds – niemand repte met één woord over zijn gebruikers en de toegevoegde waarde die zijn dienst hem of haar zou moeten bieden. Nee, het ging voornamelijk over het kleine schermpje van mobiele devices (en hoe slecht advertenties daarop gewaardeerd worden), de problematiek van samenwerking tussen grote partijen en de moeilijkheden om geld te verdienen via een mobiel kanaal in een wereld met een alles-moet-gratis-mentaliteit. Het was voor mij een voorbeeld van hoe crossmediaal denken bedrijven van het verkeerde uitgangspunt voorziet: zichzelf.

Context = King!
Crossmediaal denken blijft namelijk in essentie een push-strategie. Je hebt een bepaalde boodschap en die druk je door meerdere kanalen, in de hoop dat deze wordt opgevangen door consumenten. De realiteit is echter anders en volgens mij lopen daarom ook zoveel crossmediale initiatieven uit op een teleurstelling. In een wereld met een grote overvloed aan boodschappen kiest de consument namelijk zélf zijn boodschappen (pull) en wel op het moment dat het hem of haar uitkomt, binnen een context die voor hem of haar passend is. En in dit laatste zit de sleutel: niet content, maar context = King!

Want zodra je begrijpt hoe de context van jouw individuele gebruikers in elkaar zit, pas dan kun je beginnen met het relevant maken van je boodschap en échte waarde toevoegen. En dat verandert je boodschap van een marketing-boodschap in een dienst. En met goede diensten kun je geld verdienen.

Mobiel = crosscontextueel
Maar waarom is cross-context juist nu zo belangrijk? De reden is de opkomst van mobiel als het 7e massamedium. De toekomst (in ieder geval de komende tien/vijftien jaar) zal namelijk gedomineerd gaan worden door mobiel, een device die in essentie cross-contextueel is. Niet alleen kan je door middel van een mobiel de context van mensen doorgronden, je kan hem ook nog enigszins sturen.

De snelste route?
Want wil ik wel altijd de snelste route naar huis? Kan mijn navigatiesysteem mij niet beter eerst langs de dichtstbijzijnde Albert Heijn sturen om boodschappen te doen, zodat de file is opgelost zodra ik (met boodschappen) de A4 oprijdt? Scheelt me dat niet een half uur van mijn kostbare tijd? En zou niet alleen ik, maar vooral ook de Albert Heijn (of een andere supermarkt) daar niet de toegevoegde waarde van zien, zelfs in zoverre dat ze daarvoor bereid zouden zijn om een kleine fee te betalen?

Ik ben ervan overtuigd dat een grondig begrip van de context van je gebruiker essentieel is voor het succes van welke (mobiele) dienst dan ook. Pas daarna kun je als bedrijf échte waarde gaan toevoegen. En dat businessmodel? Geloof me, dat komt dan vanzelf…

Ik hoop daar in de komende periode weer wat verandering in te kunnen brengen. Niet dat het veel rustiger wordt, maar ik heb op het moment iets teveel gedachten die niet onuitgewerkt kunnen blijven. Daarom in de komende paar weken posts over de volgende vragen (in wilekeurige volgorde):

• Waarom willen zoveel bedrijven nog steeds marktleider zijn?
• Is meer geld voor innovatie wel een goed iets?
• Is closed development niet veel beter dan open development als je wilt innoveren?
• Waarom willen grote bedrijven nog steeds allemaal hun ‘eigen’ sociale platform?
• Samenwerkingsverbanden en innovatie: zegen of vloek?
• ‘Communicatieprofessionals’ die het begrip rss niet kennen? Ga je schamen!
• Hoe maak ik een API voor SpelersMarkt?

We streven naar het niveau van de beste van de wereld door keihard te trainen. Dag in, dag uit. Net als een piloot en een arts weten ze wat ze moeten doen, alleen dan met z’n zessen in een klein gebied van negen bij negen meter.

–Avital Selinger, coach Nederlands dames volleybalteam

Van Basten kan nog wel wat van deze instelling leren.

In deze presentatie worden kort en krachtig de lessen van de ontwikkeling van Last.fm uit de doeken gedaan. Van de eerste start tot een toekomstvisie. Een must-see voor alle ontwikkelaars die zich bezighouden met sociale netwerken!

Methodisch & praktisch innoveren
Het programma bij Nestlé bestond naast de presentatie van Bas uit een serie praktische oefeningen die als doel hebben de creativiteit te stimuleren. Hierbij was de uitdaging vooral om zo’n grote groep (de normale groepsgrootte is tussen de 7 en 10 personen) in korte tijd tot aansprekende resultaten te laten komen en te laten nadenken over het waarom van innovatie (zogenaamde purpose driven innovation).

Gelukkig bleek de groepsgrootte geen probleem, maar eerder een stimulans voor een energieke en inspirerende middag, die een groot aantal innovatieve ideeën heeft opgeleverd en bovendien mensen liet nadenken over de rol die Nestlé in de wereld speelt. Achteraf was iedereen dan ook dik tevreden over het resultaat.

Geïnteresseerd?
Naar aanleiding van de evaluatie van de workshop hebben Bas en ik besloten onze samenwerking uit te breiden en het programma op maat aan te bieden aan andere organisaties. Mocht je nou ook interesse hebben om met je organisatie een innovatie-workshop te volgen – of heb je een vraag over het volledige innovatie programma – neem dan contact met ons op!

Ben je via een zoekmachine op deze pagina is gekomen en ben je geïnteresseerd in onze innovatie-workshop of de rest van ons innovatie-programma? We laten je graag zien hoe we werken en wat er allemaal mogelijk is! Mail ons voor meer informatie of voor een vrijblijvende kop koffie.